معين الدين محمد زمچى اسفزارى
133
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
چمن چهارم از روضه چهارم در ذكر « بادغيس » و « لنگر مير غياث » و « قلعه نرتو » و « ولايت كرخ » و بعضى از احوال و خصايص و اوصاف او « 1 » يكى از مواهب حضرت واهب العطيات درباره بلدهء هرات سمت ظهور يافته كه بر تمامى اطراف و جوانب و خصايص و رغايب او فايق و غالب مىتواند بود ولايت بادغيس است كه بهرات اتصال دارد . و اكثر از اسباب معاش كه اهل اين مملكت را ضرورة است از آن زمين بركت آيين حاصل مىشود ، اول : آنكه همه عمارات هرات چوبپوش است مگر آنكه اندكى كه بخشت پخته باشد . و تمامى چوب پوشش عمارات و آنچه در ميان ديوارها ميكنند و غير آن « 2 » از صحراى بادغيس مىآيد ، از اشجارى « 3 » كه دهقان كرم اللهى بيد قدرت نشانده و به آب رحمت پرورش داده و ميدهد « 4 » ، و آن درخت آورس « 5 » است در غايت محكمى و سبكى ، و از خاصيت آن چوب آنست كه در ميان گل و خاك هرچندى ماند پوسيده نميشود و آن را كرم « 6 »
--> ( 1 ) - مج : و خصائص و اوصاف او . مك : و خصائص و اوضاع . ( 2 ) - مج : عمارات و آنچه در ميان ديوارها ميكنند و غير آن از صحراى . مك : عمارات و غيره از صحراى . ( 3 ) - مج : مىآيد از اشجارى كه دهقان . مك : آيد كه دهقان . ( 4 ) - مج : پرورش داده و ميدهد و آن مك : پرورش و آن درخت . ( 5 ) - آورس : بفتح و كسر ثانى درخت سرو و به عربى عرعر - فرهنگ آنندراج . جهانگيرى . ( 6 ) - مج : پوسيده نميشود و آن را كرم . مك : پوسيده نميشود و كرم .